چه کسانی می توانند خواب را تعبیر کنند

بدان كه علم تعبير علمي شريف و بزرگ است و حق تعالي، اين علم را به يوسف صديق آموخت.

ابن عباس گويد:

اول چيزي از نبوت كه ايزد تعالي به حضرت محمد (ص) عطا نمود، اين بود كه فرشته مقرب او را در خواب گفتي: «بشارت باد تو را كه حق تعالي از جمله انبياء، تو را برگزيد و خاتم انبياء گردانيد.» چون حضرت از خواب بيدار شد، اين خواب را با خديجه (ع) گفت و خديجه گفت: «دل خوش دار كه از اين خواب خير و اقبال يابي.»

در خبر آمده است: اين علم معجزه حضرت يوسف (ع) بود و علمي كه معجزه پيامبران است،

به يقين علم شريف و بزرگي است. بعضي از انبياء را، نبوت به خواب كرامت گشته. هشام بن عروة از پدر خويش نقل مي كند: «خواب بشارت است از خداوند، مردم صالح را». و در خبر است از ابوذر كه پيامبر (ص) فرمود: «خوابِ مردم صالح جزئي است از چهل و شش جزء پيغمبري». همينطور از عبدالله عباس و او از سليمان كه فرمود: «خواب وحي است از خداي تعالي بر بنده مومن كه او را از خير و شري كه به او خواهد رسيد آگاهي دهد، پيش از آن كه آن خير و شر به او رسد.» ابوذر رحمه الله گويد: گروهي از ياران پيامبر، پيش او آمدند غمناك و گفتند: يا رسول الله، بر تو از آسمان، وحي آمدي و تو ما را از كارها خبر دادي، امّا (عَياذاً بِاللهِ) اگر اجل تو را فرا رسد، چه كسي ما را خبر دهد و بي اخبار، كارهاي دين چگونه دانيم. پيامبر (ص) فرمودند: «بعد از وفات من، وحي منقطع مي شود، ولي مبشّرات منقطع نگردد.» ياران عرض كردند: «مبشّرات چه باشد»؟

پيامبر (ص) فرمودند:

«مبشرات خواب هاي پسنديده بود كه انسان صالح بيند و يا كسي از براي او بيند». و از سلمان مروي است كه گفت: از رسول خدا شنيدم كه با ياران خود گفت: «چون كسي از شما خواب هاي پسنديده بيند، بايد كه خداي تعالي را سپاس گويد و با دوستان و مؤمنان همي گويد. ولي اگر خواب ناپسند بيند، بايد چند مرتبه بگويد: «اَعُوذُ بِاللهِ مِنَ الشّيْطانِ الرّجيم»، و از شرّ شيطان پناه به حق تعالي برد و آن خواب را با هيچ كس نگويد، تا از آن هيچ ضرر و گزندي به او نرسد.» درخبر است از اميرالمومنين (ع) كه فرمود: «چون مؤمني خوابي بيند، بايد تعبير آن را بداند، تا از خواب خوب بهره نيكو گيرد و از خواب بد حذر كند، به دعا و عبادت و صدقه دادن.

چند مثال در باره تعبیر خواب از بزرگان

شخصي خدمت حضرت صادق(ع) رسيد و گفت خواب ديدم که خورشيد از سر و بدنم طلوع کرده امام عليه السلام خوابش را تعبير کرد. اما او گفت مي گويند خورشيد اقتدار ملک و مملکت است. فرمود: تو از آنها که خليفه مي شوند نيستي و نه سابقه خلافت در آباء و اجدادت وجود داشت. کدام خلافت و فرمانروايي بهتر از اين است که نور ايمان داشته باشي که به اميد آن وارد بهشت شوي. آنها در علم تعبير اشتباه مي کنند عرض کردم صحيح مي فرماييد.

تشخيص موقعيت يکي از شرايط مهم تعبير است ملاحظه مي کنيد

امام عليه السلام خواب دو نفر را که يک نوع خواب ديده بودند چگونه تعبير و تفسير مي فرمايد هر دو خواب ديده بودند مشغول رفتن به کربلا هستند. يکي اذان مي گويد و آن ديگري نيز اذان گفت.به اولي فرمود تو به مکه خواهي رفت. با استفاده از ايه” وَ اَذِنَ في النّاسِ للحَجِّ يا توُک َرُجالا” به دومي فرمود دزدي خواهي کرد با استفاده از ” و اذن مؤذن يا ايتها العير انکم لسارقون”

تشخيص اين موارد و فرق بين آن دو گذاشتن، فقط در اختيار معصوم است اينها نکات و وقايعي است که افراد عادي سر از آن در نمي آورند مسئله ديگر که اهميت به علم تعبير مي دهد و اطلاعات ما را در علم. تعبير بسيار کم و کوتاه نشان ميدهد تشخيص موقعيت خواب بيننده است و تطبيق تعبير با مورد خاص است

امام صادق (ع) فرمود:

کسي که در خواب ببيند داخل حرم کعبه شده ولي مي ترسد، او ايمن خواهد بود که خداوند در قرآن کريم مي فرمايد ” حَّرماً آمِنّا” .

آیا همه می توانند خواب تعبیر کنند

علم تعبیر خواب، علمی وهبی و خدادادی است، نه کسبی، و نمی‌شود از راه آموزش آن را فراگرفت. خداوند متعال به هر که بخواهد، استعداد تعبیر خواب و خواب‌گزاری عطا می‌کند. در بحث تعبیر خواب، علاوه‌بر ذوق و استعداد شخص معبّر و خواب‌گزار، طبیعت شخص خواب‌بین، محیطی که در آن زندگی می‌کند، افکار و مشغولیت‌هایی که دارد، حتی فصل و موسمی که در آن به‌سر می‌برد، همچنین وضعیت اخلاقی و رفتاری وی، همه نقش دارند. گاه دو شخص یک‌جور خواب می‌بینند، امّا تعبیر خواب آن‌ها بر حسب وضعیت هر یک متفاوت است. نکته دیگر این‌که اطلاعاتی که از تعبیر خواب به‌دست می‌آید بر پایه قیاس و گمان است، نه علم قطعی و یقینی.

خواب‌ها انواع زیادی دارند که سه نوع شناخته‌شده‌ آن‌ها در پرتو احادیث نبوی عبارت است از:

۱. بُشری (بشارت، مژده)، که در آن رسیدن خبر خوش و یا وقوع اتفاق نیکویی از جانب خداوند به انسان مژده داده می‌شود؛ به این نوع خواب‌ها «مُبشّرات» [و رؤیاهای صادقه و صالحه] می‌گویند.

۲٫ خواب‌های بد و ترسناک، که در این نوع خواب‌ها غالباً شیطان دخل و تصرف دارد.

۳٫ حدیث‌النفس، در این نوع خواب‌ها انسان با خودش هم‌صحبت می‌شود و این خواب‌ها زاییده افکار و انعکاس اتفاقات روزمره پیرامون شخص است؛ در واقع دغدغه‌هایی که شخص در طول روز با آن‌ها دست به گریبان بوده است، در خوابش انعکاس می‌یابد.

گفتنی‌ست انسان امروزی که اکثر گرفتار مشکلات و دغدغه‌های مادی یا روحی ـ روانی است، بیشتر خواب‌هایش از دو نوع اخیر‌اند، یا شیطان در آن‌ها دخل و تصرف دارد و یا اتفاقات و دغدغه‌های روزمره در خواب افراد انعکاس می‌یابد. در چنین شرایطی اگر شخص خواب پریشان و یا ترسناکی ببیند، دچار ترس و اضطراب شده و نگران می‌شود که نکند اتفاق بدی در انتظارش است؛ و اگر به‌ظاهر چیز خوبی در خواب ببیند، گمان می‌برد که مژده‌ای به او رسیده است و به امیدهای واهی و خیالی دل می‌بندد. غالباً بیشتر افراد در هر دو صورت، از کسی یا کسانی که نسبت‌به آن‌ها اعتماد یا اعتقادی دارند، جویای تعبیر خواب‌شان می‌شوند. بنده بنا به تجربه شخصی، با این قبیل سؤال‌ها بسیار مواجه شده‌ام؛ لذا ضروری دیدم در رابطه با این موضوع هر آنچه را که به‌صورت صحیح و مستند از قرآن و احادیث نبوی و یا از علما و اولیاءالله ثابت است، گردآوری کنم.

علمای اکرام می‌فرمایند که رؤیاهای صادقه، یک‌چهل‌وششم نبوّت هستند.

تشریح این سخن این است که رسول‌اکرم، صلّی‌الله‌علیه‌وسلّم، قبل از این‌که به پیامبری مبعوث شوند و اولین وحی در غار حراء بر ایشان نازل شود، به مدت شش‌ماه رؤیای صادقه می‌دیدند و هر آنچه را که ایشان در خواب می‌دیدند، به همان شکل در بیداری اتفاق می‌افتاد. کل دوران نبوّت آن‌حضرت، ۲۳ سال بود که شش‌ماه یک‌چهل‌وششم آن می‌شود؛ بنابراین رؤیاهای صادقه را یک‌چهل‌وششم نبوّت گفته‌اند. خواب پیامبران وحی بود، چنان‌که فرمان قربانی کردن حضرت اسماعیل، علیه‌السلام، در خواب به حضرت ابراهیم، علیه‌السلام، وحی شد. خداوند متعال گاهی با رؤیاهای صادقه برخی بندگانش را نیز راهنمایی می‌کند. [بنابراین، «مُبشّرات» عبارت از همان رؤیاهای صادقه هستند که ثمره و میوه ریاضت‌ها و مجاهدات روحی‌اند و باید آن‌ها را به‌منزله پاداش و جزایی از جانب خداوند متعال تلقی کرد؛ زیرا این‌گونه رؤیاها یکی از درجات کشف است.