استان کرمانشاه

دریاره کرمانشاه
شهر کِرمانشاه مرکز استان کرمانشاه و نیز مرکز شهرستان کرمانشاه در این استان است.کرمانشاه هفتمین شهر بزرگ ایران پس از تهران ، مشهد ، شیراز ، اصفهان ، تبریز و اهواز است. جمعیت این شهر طبق سرشماری سال ۱۳۸۵ مرکز آمار ایران ۷۸۴٬۶۰۲ نفر بوده و از لحاظ آب و هوایی جزو مناطق معتدل کوهستانی قرار می‌گیرد.
 
کرمانشاه که از شهرهای تاریخی و فرهنگی ایران است به دلیل قرارگیری در تقاطع دو محور شمال به جنوب و شرق به غرب و نیز همجواری با عراق و واقع شدن بر سر راه کربلا و بغداد از اهمیت بسیاری برخوردار است. سه رودخانهٔ قره سو، آبشوران و چم بشیر در کرمانشاه جریان دارند.در روزگار ساسانیان شاهنشاهان ایران توجه بسیاری برای کرمانشاه قائل بودند و کرمانشاه شبه پایتخت امپراتوری ایران به حساب می‌آمده‌است در زمان سلجوقیان کرمانشاه مرکز منطقه کردستان بود.
 
مردم این شهر به زبانهای کردی گویش‌های(کرمانشاهی، کلهری، جافی, لکی) و فارسی گویش کرمانشاهی سخن می‎گویند.
 

وجه تسمیه
 
نام کرمانشاه از دوره ساسانیان بر این شهر گذارده شده‌است. در یک مکتوب نام کرمانشاه را نخست لقب بهرام کرمانشاه (بهرام چهارم) نوشته‌اند از این رو که پیش از شاهی فرمانروای کرمان بوده‌است. پس از پادشاهی او به افتخارش نام این شهر را کرمانشاه گذاشتند. 
 
پس از انقلاب بهمن ۵۷، مجلس شورای اسلامی نام شهر را برای مدتی به «باختران» تغییر داد که مجدداً  به «کرمانشاه» تغییر داده شد.
 

 
دانشگاه‌های کرمانشاه

دانشگاه رازی کرمانشاه
دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه
دانشگاه صنعتی کرمانشاه
دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه
دانشگاه پیام نور واحد کرمانشاه
موسسه آموزش عالی جهاد دانشگاهی کرمانشاه
دانشگاه علمی کاربردی واحد کرمانشاه
آموزشکده فنی پسران واحد کرمانشاه
موسسهٔ آموزش عالی شهید رضایی
آمورشکده سما وابسته به دانشگاه آزاد

 
موزه‌ها

موزهٔ تاریخ طبیعی: بزرگراه خمینی, دانشکدهٔ کشاورزی
موزهٔ خط و کتابت: خیابان سپه, تکیهٔ بیگلربیگی
موزهٔ پوشاک و مردم شناسی:خیابان مطهری,تکیه معاون الملک
موزهٔ منطقه‌ای غرب کشور (در دست ساخت): بلوار بهشتی, پشت پارک شاهد
موزهٔ ورزش: بلوار بهشتی, استادیوم آزادی
موزهٔ پست: خیابان قندی, پست قندی
موزهٔ دفاع مقدس(موزهٔ جنگ): چهارراه مؤید, پارک شیرین(چیاسرخ)

 
شعرا و نویسندگان

فهرستی از مشاهیر کرمانشاه در صفحهٔ مشاهیر کرمانشاه قابل دسترسی است.
ابوالقاسم لاهوتی بنیانگذار شعر نوی فارسی و نخستین شاعر پرولتاریای ایران
علی اشرف درویشیان نویسندهٔ مبارز و انقلابی
علی محمد افغانی نویسنده رمان فارسی”شوهرآهوخانم” که عنوان کتاب سال1344رادریافت نمود
غلامرضا رشید یاسمی ادیب و استاد دانشگاه
جلال الدین کزازی ادیب و استاد دانشگاه
رحیم معینی کرمانشاهی شاعر، ترانه سرا
یدالله بهزاد کرمانشاهی شاعر نامدار سبک خراسانی
منصور یاقوتی نویسندهٔ مبارز
محمدباقرخسروی نویسنده نخستین رمان فارسی بنام “شمس وطغرا”
اسدالله عاطفی شاعر
دوریس لیسینگ نویسنده برنده جایزه نوبل ادبیات در1997

 
موسیقیدانان

فهرستی از مشاهیر کرمانشاه در صفحهٔ مشاهیر کرمانشاه قابل دسترسی است.
رکن الدین مختاری
مجتبی میرزاده
محمود مرآتی
شهرام ناظری
کیهان کلهر
علی اکبر مرادی
سید خلیل عالی نژاد
کیخسرو پورناظری
تهمورس پورناظری
اسماعیل مسقطی
سوسن
حشمت الله لرنژاد
منوچهر طاهر زاده

 

 
مساجد تاریخی

مسجد عمادالدوله
مسجد حاج شهباز خان
مسجد آیت‌الله بروجردی
مسجد چهلستون(جامع)
مسجد شافعی‌ها
مسجد دولتشاه
مسجد شاهزاده
مسجد آ شیخ هادی جلیلی

 
[ویرایش] آثار پیش از تاریخ
 
مجموعه باستانی طاق بستان و دریاچه مقابل آن

گاکیه
غار دو اشکف
غارهای بیستون
غار قبه
غار کل داوود
غار ورواسی
پناهگاه ورکینی
غار کولیان
غار وزمه
پناهگاه یوان
آوی خر
تپه گنج دره
تپه سراب
تپه آسیاب
تپه چیا جانی
تپه تووه خشکه
تپه ورگر
تپه چغا گاوانه
تپه موسایی

 
آثار تاریخی

طاق بستان(تاق وه سان): کرمانشاه, انتهای بلوار تاق بستان
غار قوری قلعه: جادهٔ کرمانشاه-پاوه, روستای قوری قلعه
تکیهٔ معاون الملک: کرمانشاه, چال حسن خان
سنگ‌نوشتهٔ بیستون: جادهٔ کرمانشاه-کنگاور, شهرک بیستون
تکیهٔ بیگلربیگی: کرمانشاه, خیابان سپه
پل کهنه: کرمانشاه, شهرک کیهانشهر
بازار کرمانشاه (تاریکه بازار): کرمانشاه, خیابان سپه
ساختمان سابق استانداری کرمانشاه: کرمانشاه, میدان مصدق
ساختمان و سردر شهرداری کرمانشاه(کنسولگری سابق بریتانیا): کرمانشاه, میدان شهناز
خانهٔ خواجه باروخ (خانهٔ رنده‌کش): کرمانشاه, فیض آباد
مدرسهٔ کزازی: کرمانشاه, جلوخان, خیابان چهارباغ
گورستان پارتی: کرمانشاه, مجموعهٔ تاق وه سان
کاروانسرای فیض آباد: کرمانشاه, فیض آباد
مسجدعمادالدوله: کرمانشاه, بازار
مسجد حاج شهباز خان: کرمانشاه, سکوی حشمت السلطنه
کلیسای ارامنه: کرمانشاه, خیابان شریعتی
مسجدجامع(مسجد چهلستون): کرمانشاه, خیابان سپه, جلوخان
طاق گرا یا پاتاق: جادهٔ کرمانشاه-بغداد, روستای پاتاق
محل دفینهٔ سراب نیلوفر: کرمانشاه, سراب نیلوفر
شکارگاه خسرو پرویز: کرمانشاه, بلوار تاق بستان
معبد آناهیتا: کنگاور, خیابان اصلی

 
 

 
سوغات، صنایع دستی و غذاها

از شیرینی‌های مخصوص شهر می‌توان به «نان برنجی», «کاک» , «بژی» و «نان خرمایی» اشاره کرد که در کارگاه‌ها و فروشگاه‌های مختلف پخت و عرضه می‌شوند.
از سوغات و صنایع دستی منطقه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:«روغن کرمانشاهی», «عسل شاهو», «رب انار پاوه», «گلیم», «گیوه», «جاجیم», «موج», «انواع آلات موسیقی(دف-تنبور-تار-دیوان-سه تار)», «چرم», «ترخینه», «کلاه پشمی», «خرمای قصرشیرین», «انجیر ریجاب», «چاقوی کرند», «گلیم هرسین», «تخمهٔ سنقر», «کلاش(گالش-گیوه)»
غذای خاص شهر کرمانشاه, چلوخورشت خلال, و نوعی کباب دنده‌است که در رستوران‌های مختلف شهر سرو می‌شود.

 
هتل‌ها و اماکن اقامتی

هتل آزادگان: کرمانشاه, شهرک تعاون
هتل جمشید: کرمانشاه, بلوار تاق بستان, میدان تاق بستان
هتل داریوش: کرمانشاه, خیابان مطهری
هتل رسالت: کرمانشاه, میدان فردوسی
هتل بیستون: کرمانشاه, خیابان دبیراعظم
هتل آزادی: کرمانشاه, میدان آزادی
هتل بین‌المللی: کرمانشاه, پل لب آب