دختری نهساله را تصور کنید که بهتنهایی در خانهای بزرگ و رنگارنگ زندگی میکند، یک اسب و یک میمون دارد، چمدانی پر از سکههای طلا کنار دستش است و آنقدر قوی است که میتواند اسبش را بلند کند!
اگر فکر میکنید این تازه عجیبترین بخش ماجراست، هنوز پیپی جوراببلند را درست نشناختهاید.
«پیپی جوراببلند» (Pippi Longstocking) اثر نویسندهی مشهور سوئدی آسترید لیندگرن (Astrid Lindgren) یکی از شناختهشدهترین آثار ادبیات کودک جهان است. نخستین کتاب پیپی در سال ۱۹۴۵ منتشر شد و این شخصیت بعدها به یکی از مشهورترین شخصیتهای خلقشده توسط لیندگرن تبدیل شد.
پیپی برخلاف بسیاری از قهرمانهای کودک، منتظر نیست کسی از راه برسد و او را نجات دهد؛ خودش از پس مشکلاتش برمیآید، از متفاوت بودن نمیترسد و دنیا را با قوانینی کاملاً مخصوص به خودش میبیند.
داستان پیپی جوراببلند
پیپی دختری نهساله با موهای قرمز، صورت ککومکی و جورابهایی بلند و ناهماهنگ است که روزی به خانهای به نام ویلا ویلکولا (Villa Villekulla) نقل مکان میکند.
اما نکته اینجاست که پیپی هیچ بزرگسالی را همراه خودش ندارد.
مادرش زمانی که پیپی بسیار کوچک بوده از دنیا رفته و پدر دریانوردش، افرایم جوراببلند (Efraim Longstocking)، در دریا ناپدید شده است. پیپی تصور میکند پدرش زنده است و روزی دوباره او را خواهد دید.
البته او کاملاً هم تنها نیست.
در خانه همراه اسبش و میمون کوچکش، آقای نیلسون (Mr Nilsson)، زندگی میکند و یک چمدان پر از سکههای طلا نیز دارد.
زندگی پیپی هیچ شباهتی به زندگی یک کودک معمولی ندارد. او میتواند هر زمان که دوست دارد بخوابد، هرچه دلش میخواهد بپزد، وارد ماجراجویی شود و اگر کسی بخواهد زور بگوید، احتمالاً خیلی زود متوجه میشود که با قویترین دختر دنیا طرف شده است!
تامی و آنیکا؛ دوستانی از دنیایی کاملاً متفاوت
در خانهی نزدیک ویلا ویلکولا، خواهر و برادری به نام تامی (Tommy) و آنیکا (Annika) زندگی میکنند.
آنها تقریباً نقطهی مقابل پیپی هستند؛ کودکانی مؤدب با زندگی منظم و خانوادهای معمولی.
اما از زمانی که پیپی همسایهشان میشود، زندگی آرام آنها دیگر هرگز مثل گذشته نیست.
تامی معمولاً ماجراجوتر است و راحتتر همراه ایدههای عجیب پیپی میشود، در حالی که آنیکا محتاطتر است و گاهی از دردسرهایی که پیپی به استقبالشان میرود میترسد. همین تفاوت باعث میشود دوستی این سه نفر جذاب باشد.
پیپی برای تامی و آنیکا دری به دنیایی باز میکند که در آن تقریباً هر چیزی ممکن است؛ و در مقابل، آن دو چیزی را به پیپی میدهند که حتی یک چمدان پر از طلا هم نمیتواند بخرد: دوستی واقعی.
شخصیتهای مهم مجموعه
پیپی جوراببلند (Pippi Longstocking)
قهرمان داستان؛ دختری مستقل، بسیار قدرتمند، شاد، عجیب و سخاوتمند که چندان اهمیتی به قوانین بیمنطق بزرگترها نمیدهد.
پیپی گاهی داستانهایی باورنکردنی تعریف میکند و رفتارهایش میتواند تمام تصورات آدمبزرگها دربارهی اینکه یک کودک «باید» چگونه رفتار کند، به هم بریزد. با این حال، پشت تمام شیطنتهایش قلبی مهربان و حس عدالتخواهی شدیدی وجود دارد.
تامی (Tommy)
برادر آنیکا و یکی از نزدیکترین دوستان پیپی. او عاشق ماجراجویی است و معمولاً برای همراه شدن با نقشههای عجیب پیپی به تشویق زیادی احتیاج ندارد.
آنیکا (Annika)
خواهر تامی و دوست پیپی. آنیکا محتاطتر و قانونمدارتر است، اما دوستی با پیپی به او فرصت میدهد شجاعتر شود و دنیا را کمی متفاوتتر ببیند.
آقای نیلسون (Mr Nilsson)
میمون کوچک پیپی و یکی از همراهان همیشگی او که حضورش بسیاری از صحنههای داستان را بامزهتر میکند.
افرایم جوراببلند (Efraim Longstocking)
پدر پیپی و یک دریانورد است. نبودن او در ابتدای داستان یکی از بخشهای مهم زندگی پیپی است و سرنوشتش در ادامهی مجموعه نقش مهمتری پیدا میکند.
کتابهای اصلی پیپی جوراببلند
داستان اصلی پیپی در سه کتاب روایت شده است:
- Pippi Longstocking – پیپی جوراببلند
- Pippi Goes on Board – پیپی به کشتی میرود
- Pippi in the South Seas – پیپی در دریاهای جنوب
بعدها کتابها، مجموعهها و نسخههای تصویری دیگری نیز براساس داستانهای پیپی منتشر شدند، اما این سه عنوان، سه کتاب اصلی مجموعه هستند.
چرا پیپی جوراببلند هنوز محبوب است؟
در ظاهر، ما با داستان دختری روبهرو هستیم که کارهای عجیب میکند و بزرگترها را به دردسر میاندازد؛ اما پشت این فضای شاد و کودکانه، موضوع مهمتری وجود دارد: آزادی برای متفاوت بودن.
پیپی شخصیتی است که از ظاهرش خجالت نمیکشد، برای جلب رضایت دیگران خودش را تغییر نمیدهد و در مقابل کسانی که از قدرتشان برای آزار افراد ضعیفتر استفاده میکنند میایستد.
او بینقص نیست و قرار هم نیست الگویی برای انجام دادن تکتک کارهایش باشد؛ جذابیتش در این است که بسیاری از قواعد دنیای بزرگترها را زیر سؤال میبرد و به کودک اجازه میدهد برای چند ساعت جهانی را تصور کند که در آن قدرت، آزادی و تصمیمگیری در دست خود اوست.
⚠️ هشدار اسپویل
از این قسمت به بعد بخشهایی از کتابهای مجموعه فاش میشود. اگر قصد خواندن کتابها را دارید، بهتر است ابتدا سراغ خود داستان بروید.
یکی از مهمترین پرسشهای ابتدای مجموعه دربارهی پدر پیپی است. پیپی باور دارد پدرش در دریا غرق نشده و هنوز زنده است؛ ادعایی که شاید در ابتدا شبیه یکی دیگر از داستانهای عجیب او به نظر برسد.
اما پیپی درست میگوید.
در ادامه پدرش بازمیگردد و مشخص میشود که زنده مانده است. این اتفاق پیپی را در برابر انتخابی قرار میدهد که از بسیاری از ماجراهای خندهدار کتاب احساسیتر است: رفتن همراه پدر یا ماندن در کنار تامی و آنیکا.
پیپی ابتدا آمادهی رفتن میشود، اما وقتی ناراحتی دوستانش را میبیند، تصمیم میگیرد فعلاً در ویلا ویلکولا بماند.
ماجرا البته همینجا تمام نمیشود. در کتاب سوم، پیپی به همراه تامی و آنیکا راهی سفری دریایی میشود و آنها ماجراهای تازهای را در کنار پدر پیپی تجربه میکنند.
در پایان، یکی از زیباترین جنبههای مجموعه خودش را نشان میدهد: با وجود تمام سفرها، طلاها و ماجراهای باورنکردنی، چیزی که برای پیپی ارزش واقعی دارد آزادی و دوستی است.
پیپی جوراببلند برای چه کسانی مناسب است؟
اگر داستانهای کودکانهی شاد، ماجراجویانه و طنزآمیز را دوست دارید، پیپی جوراببلند انتخاب جذابی است. این کتاب بهخصوص برای کودکانی که از شخصیتهای مستقل، شوخ و متفاوت لذت میبرند، میتواند بسیار سرگرمکننده باشد.
داستانهای پیپی کوتاه و پراتفاقاند و به همین دلیل برای کسانی که تازه میخواهند به کتابهای داستانی طولانیتر علاقهمند شوند نیز گزینهی خوبی محسوب میشوند.
جمعبندی
بیش از هشتاد سال از زمانی که پیپی جوراببلند برای اولین بار وارد دنیای ادبیات شد میگذرد، اما هنوز هم کافی است او با موهای قرمز، جورابهای ناهماهنگ و آن اعتمادبهنفس عجیبش وارد داستان شود تا قوانین دنیای معمولی برای چند لحظه کنار بروند.
پیپی شاید قویترین دختر دنیا باشد، اما چیزی که او را ماندگار کرده قدرت بدنیاش نیست.
او دختری است که از متفاوت بودن نمیترسد.
و شاید به همین دلیل است که پس از چندین نسل، هنوز کودکان در کشورهای مختلف دنیا ویلا ویلکولا را پیدا میکنند، درِ آن را باز میکنند و وارد دنیای عجیب پیپی میشوند.
