مراسم نوروز
در استان همدان نيز همچون ديگر نقاط ايران عيد نوروز جايگاه ويژهاى داشته و هميشه مراسم آن با آداب و سنن خاص کهن برگزار مىشده است.
در گذشته از اوايل اسفندماه خانوادهها در تدارک کارها و تهيه مقدمات برنامههاى نوروزى بودند. اولين اقدامات، تهيه مواد لازم جهت پخت شيرينى بد. تهيه لباس نو و مايحتاج شب عيد مانند برنج و روغن نيز از جمله اين اقدامات بهشمار مىرفت.
از ديگر برنامههاى نوروز، خانهتکانى بود و گردگيرى و بهاصطلاح ”دودهگيري“ انجام مىشد. از جمله کارهاى مربوط به ايام عيد تميز کردن و شستن فرش بود. يکى از راههاى تميز کردن فرش، فرش تکانى بود که در بيشتر محوطه کوچهها و خانهها ديده مىشد.
سبزه انداختن نيز از رسوم ديگر نوروز بود. بر مبناى عقيده ايرانيان قديم سبزه هميشه ظهر حيات و سبزى و شادى زندگى و سمبل اقتصاد و برکت خانوادهها بود و چون نزد ايرانيان باستان گندم سمبل برکت و اقتصاد بهحساب مىآمد، از قديمالايام براى انداختن سبزه نوروزى از گندم استفاده مىکردند. بعضى خانوادهها از شاهي، ماش يا عدس سبزه مىانداختند.
کوسه و زن کوسه
يکى از مراسم جالب سنتى در روزهاى قبل از عيد، کوسه و زن کوسه بود، که در نقش زن و شوهر چوپان ظاهر مىشدند و با ساز و دهل از روستاها بهراه مىافتادند و به شهر مىآمدند. تمام اندام اين دو پوشيده شده بود و فقط دو سوراخ جلو چشمان و يک سوراخ جلو بينى داشت. روى لباس نمدى کوسه تعدادى منگوله دوخته شده بود که به اطراف آويزان بود و چون بلندى در دست داشت که يک سر آن برجسته بود و به آن ”قورچنگ“ مىگفتند.
زن کوسه نيز روى لباس نمدى خود يک دامن کوتاه از چيت رنگارنگ مىپوشيد. به اين دامن پرچين، ”تنبانقري“ يا به گويش محلى ”تومن قري“ مىگفتند؛ کوسه و زنش با ساز و دهل وارد شهر مىشوند و تعدادى بچهها بهدنبال آنها راه مىافتادند. آنها به هر خانهاى که درش باز بود وارد مىشدند و معمولاً وارد خانه اعيان و اشراف مىشدند و در محوطه حياط شروع به حرکات جالب و خندهدار و رقص و پاىکوبى مىکردند. صاحبخانهها نيز در حد وسع و طبع خود کمکى نقدى يا جنسى به آنها مىدادند. کوسه و زن کوسه همچون حاجى فيروز پيامآورن شادى نوروزى و بهار بودند.
چهارشنبهسورى
مراسم آتشبازى نيز مفصل انجام مىشد. انواع و اقسام ترقه و فشفشه و کوزه آتشفشان وجود داشت.
تحويل سال
دقايقى پيش از تحويل سال تمام اعضاءِ خانواده دور سفره هفتسين نشسته و شروع به خواندن دعا مىکردند. رفتن مسافرت در گذشته اساساً متداول نبود و برعکس کسانى که در سفر بودند، سعى مىکردند براى عيد خود را به تويسرکان برسانند تا لحظهٔ سال تحويل کنار خانواده خود باشند. در لحظات قبل از تحويل بزرگ خانواده مرتب دعا مىخواند و بقيه نيز دعاى سال تحويل را بهصداى بلند مىخواندند. پس از تحويل سال روبوسى مىکردند و به يکديگر تبريک مىگفتند. بزرگترها به کوچکترها عيدى مىدادند. کوچکترها به ديدار بزرگترها مىرفتند و ديد و بازديدهاى فاميل و دوستان شروع مىشد.
سيزده بدر
در همدان نيز مانند ساير مناطق ايران روز سيزده نوروز با آداب و مراسم خاص برگزار مىشد. از ساعات اوليه بامداد تمام اعضاءِ خانوادهها دستهدسته به طرف باغها و چمنزارهاى کنار رودخانهها و کوهپايهها مىرفتند و به شادى مىپرداختند.
سلام سلام صدتاسلام عید خوبی داشته باشید عالی بود
سلام
ممنون عزیزم ، ولی مطمئنی که خوب بود؟
عالیییییییییییی ییییییییییییییی یییییی بوووووووووووووو د
مطمئنی خوب بود ؟
عالی بود مرسیییییییییییی ییییییی
درود
يه مورد رو متوجه نشدم:”رفتن مسافرت در گذشته اساساً متداول نبود و برعکس کسانى که در سفر بودند، سعى مىکردند براى عيد خود را به تويسرکان برسانند تا لحظهٔ سال تحويل کنار خانواده خود باشند.”؟
تويسركان چرا؟
با تبریک سال جدید به همهی عزیزان همدانی بسیار عالی بود
سلام
من راضی نیستم!
سلام مطلب خوبی است 🙂
چرا نصف دیگه اش رو نگذاشتید
سسسسسسسسسسسسسسس سسسسسسسسسسسسسسس سسسسسسسسسسسسسسس سسسسسسسسللللللل للللللللللللللل لللللللللللاااا ااااااااااااااا ااااااااااااااا اممممممممممممم
سلام. این سایت توی پایان نامه دانشگاهم خخخیلی کمک کرد . ممنون از سازنده سایت …admin …… 🙂
مطاب سایت بسیار مفید وبا ارزش دیدم که برای نسلهای اینده ارزنده واموزنده می باشد از دست اندر کاران سایت متشکرم من خود نیز اهل استان همدان هستم .مو فق باشید
مطلب بسیار خوبی بود واز این نوع رسوم واداب سنتی می تواند برای نسل جدید بسیار اموزنده ومفید باشد تا با فرهنگ غنی این مرزو بوم بیشتر اشنا گردند اینجانب نیز اهل استان همدان هستم خدا قوت پاینده باشید
باسلام
ممنون از پستهای خوبتون .
عاللللللللللللل للللللللللللللل للللللللللللللل للللللللللللللی ییییییییییییییی ییییییییییییییی
بوددددددددددددد دددد………