بگونیا از خانواده بگونیا سه است که در بعضی از مناطق گرمسیری اقیانوس هند و آفریقای جنوبی بهطور فراوان دیده میشود. در این قسمت درباره سه نوع بگونیا صحبت میشود که از نظر ظاهری با بگونیای ساقهای و رونده و بوتهای تفاوت دارد.
این نوع بگونیا بیشتر در گلخانه پرورش یافته و برای نگهداری آن در آپارتمان با مشکلاتی مواجه خواهیم شد. درباره سه گروه بگونیای غدهدار، هیبرید لورین و هیبرید هیمالیس توضیح بیشتری داده میشود.
گروه غدهدار که در آخر تابستان و پاییز گل آن ظاهر میشود، در اواخر اسفند در جعبههای محتوی پیت مرطوب در گلخانه کاشته شده و در حرارت ۱۸ـ ۲۰ درجه نگهداری شود.
پس از آنکه جوانه آن به ۷ـ۵ سانتیمتر رسید، آن را به گلدانهای ۱۲ سانتیمتری و سپس به گلدان ۲۰ سانتیمتری منتقل میکنند. باید توجه داشت که خاک مورد نیاز آن باید کاملاً قابل نفوذ و پوک و شنی همراه با خاک برگ پوسیده باشد. در خاتمه دوره گلدهی، آبیاری آن را متوقف کرده و جوانههای اطراف را قطع کرده و غده را از خاک خارج در پیت خشک نگهداری میکنند.
در شروع دوران گل دهی بهتر است گلهایی را که در مرحله اول ظاهر میشوند، حذف کنیم تا مواد غذایی گیاه قبل از آنکه برای رویش و پرورش گل بهکار رود، برای ساختار داخلی و استحکام ریشه و شاخهها بهکار رود تا بتواند در مرحله بعد گلهای درشت و شاداب تولید کند. پس از آنکه در مرحله دوم گلها ظاهر شدند، روی هر شاخه فقط سه غنچه نگاه داشته و بقیه را حذف میکنند؛ بهخصوص غنچههایی که به طرف خارج بوته روییدهاند.
معمولاً غنچههای بیرونی تک گل بوده و جزو گلهای ماده هستند و گلهای وسط دارای گل دوبل بوده و جزو گلهای نر هستند که باید روی بوته باقی بمانند. گلهای ماده دارای رنگ متمایل به سبز هستند و یک کپسول سه پهلو درشت در پشت گلبرگها قرار دارد که در گلهای نر دیده نمیشود.
گلدانهای بگونیا را هر هفته با یک کود پتاسدار تقویت کرده و در اوایل شهریور کود آن را قطع میکنند و بهتدریج آبیاری آن را قطع میکنند. ولی به حدی که خاک گلدان یک رطوبت نسبی داشته باشد. در موقع سردی هوا در اواخر مهرماه برگها و شاخههای آن را قطع کرده و یک هفته گلدان را به حالت خود میگذارند، سپس گلدان را خالی کرده و غدهها را میشویند.
باید سعی شود چشمکهای گیاه که در قسمت بالای غده وجود دارد، زخمی نشده و قطع نشود، زیرا اینها هستند که در سال بعد رشد کرده و بوته را بهوجود میآورند. غدهها را در پیت کاملاً خشک در محلی که درجه حرارت حدود ۷ـ۵ درجه باشد، نگهداری میکنند.
تحت شرایط معینی میتوان در تمام فصول از انواع بگونیا گل گرفت، ولی نگهداری آنها در آپارتمان بسیار مشکل است.
● نگهداری
▪ گیاه بگونیا در زمستان به حرارت ۱۳ـ۱۲ درجه و در تابستان ۲۱ درجه احتیاج دارد.
محل پر نور آپارتمان که دور از اشعه مستقیم آفتاب باشد، برای این گیاه مناسب است و در زمستان چند ساعت در روز احتیاج به آفتاب دارد.
▪ هوای اطراف گیاه باید به وسیله غبارپاش مرطوب شده و تعدادی بشقابهای اسفنج مرطوب در اطراف گلدان باید قرار داد.
● مشکلات پرورشی
▪ لکههای قهوهای در سطح برگ ظاهر شده و به تدریج خاکستری و قارچی میشود، علت آن بیماری قارچی بوتریتیس است. باید گلدان را از سایر گلها جدا کرد. شاخههای آلوده را قطع کرده و گیاه را با محلول بنلیت سمپاشی میکنند. سپس گلدان را به محل پر نوری منتقل کرده و تهویه اتاق را کامل میکنند.
▪ برگها زرد میشوند، علت آن کمبود نور یا آب زیاد است.
▪ ریزش برگها؛ اگر ساقه باریک و نرم شده، علت ریزش برگ کمبود نور است و اگر برگها خشک شده و چروکدار شده و میریزند، علت آن حرارت زیاد محیط است. اگر برگها بیحس شده و لکهدار است، علت آن بیماری قارچی است.
▪ نوک برگها قهوهای میشود؛ میزان رطوبت هوا پایین است.
▪ لکههایی با گرد سفید رنگ، علت آن بیماری سفیدک حقیقی است، گلدان را جدا کرده شاخ و برگ آلوده را قطع کرده و با بنلیت سمپاشی و تهویه محیط را کامل کنید.
▪ شکوفهها میریزند؛ علت آن خشکی هوا و کمبود آبیاری است.
