خواص دارویی گياه مرزه

نشريه “پزشكي مستند مكمل و جايگزين” در جديدترين شماره ماه مارس خود نتايج تحقيقات يك گروه چهار نفره از پژوهشگران دانشگاه صنعتي شريف و دانشگاه تهران را به چاپ رسانده كه نشان مي‌دهد چهار تركيب شيميايي ضد درد قبلا شناخته شده در گياه مرزه وجود دارد.

گياهي كه در اين تحقيق استفاده شده با نام علمي “ساتوريا خوزستانيكا” شناخته مي‌شود كه محل رويش طبيعي آن در استان‌هاي خوزستان و لرستان در ايران است و در گويش محلي به نام “مرزه خوزستاني” شناخته مي‌شود.

رويش مرزه خوزستاني نه تنها در اين استان بلكه در ساير استان‌هاي جنوبي و تا ميانه ايران نيز گسترش دارد.

تاكنون گزارش‌هاي مختلفي درباره وجود انواعي از روغن‌هاي ضروري در اين گياه به چاپ رسيده است. علاوه بر اين، سه گزارش علمي مختلف در ايران در فاصله سال‌هاي ‪ ۲۰۰۳‬تا ‪ ۲۰۰۵‬ميلادي به خواص ضد التهابي و ضد ميكربي اين گياه اشاره كرده‌اند.

آنچه در تحقيق جديد به آن اشاره شده وجود تركيبات شيميايي با خواص ضد التهابي در نمونه‌هايي از گياه است كه نه به شكل وحشي بلكه به صورت دستي كاشته شده‌اند.

انواع وحشي گياه مرزه كه به عنوان گياه گلدار چند ساله شناخته مي‌شود در غرب آسيا و نيز شرق مديترانه رشد مي‌كنند و استفاده از خواص آن در بسياري از مناطق جهان مرسوم است.

پيش از اين و از جنبه آزمايشگاهي به خواص دو تركيب از ‪ ۴‬تركيب شيميايي موجود در قسمت برگ و ساقه مرزه اشاره شده است. اين دو تركيب عبارتند از بتا سيتروزول و اسيد اورسوليك.

به عنوان مثال تركيب بتا سيتروزول كه در بادام زميني نيز وجود دارد منجر به توقف رشد غده پروستات در حيوانات آزمايشگاهي مي‌شود.

همچنين گزارش‌هاي متعددي مبني بر اثر ضد التهابي اسيد اورسوليك براي درمان سوختگي‌ها و نيز اثر بازدارندگي آن بر رشد تومورها منتشر شده است.

خواص ضد التهابي اسيد اورسوليك منجر به استفاده وسيع از اين تركيب در صنايع آرايشي شده است.

گزارش جديد حاكي از وجود مقادير زيادي اسيد اورسوليك در گل، ساقه و برگ گياه مرزه است.

مرزه كه از گياهان خانواده نعناع به شمار مي‌رود در فاصله ماه‌هاي تير تا شهريور در ايران به گل مي‌نشيند.

در بين مصارف بومي از گياه مرزه در ايران مي‌توان به استفاده از آن براي تسكين دندان درد اشاره كرد