تاریخچه فال درایران
در ایران و در عصر مادها و هخامنشیها تا ساسانیان علوم مانند ستارهشناسی بابلی و هندی رواج داشت. در اوایل قرن سوم میلادی جادوی هرمسی (منسوب به خدای بزرگی در مصر باستان به نام «سه باروالا») این علوم از 24 رساله در زمینههای مختلف گرفته شده بود. اگر چه این علوم یکسره با خرافات آمیخته نبودند، اما نشانههایی از خرافاتزدگی در آنها دیده میشد.
فال چیست؟
فال يعني شگون ، به زبان يا به دل نيك آوردن ، پيش بيني خوشبينانه .
در زبان عربي فال به صورت فال و تفأل به كار مي رود . در وضع اوليه ، مراد از آن ، مطلق فال زدن چه نيك و چه بد است ، ولي عرفا” بيشتر به فال نيك اطلاق مي شود و ضد آن ، طيرته يا نظير است ( يعني آواز يا پرواز پرنده اي نظير كلاغ يا جغد را علامت شومي دانستن ) اين كلمه در قرآن مجيد نيز به كار رفته . در فرهنگ عرب ، تفأل سابقه اي كهن دارد . از رسول اسلام (ص) نقل است كه فال را خوش مي داشت و نظير را خوش نمي داشت .
در فرهنگ ايراني نيز مانند عرب و اغلب فرهنگ هاي كهن ديگر ، فال نيك و به سابقه ي كهن دارد .
اين كلمه به انواع و اقسام در شاهنامه به كار رفته است . ايرانيان به فال نيك « مروا » و به فال بد « مرغوا » مي گفتند .
نوعي از فال زدن با گشودن كتاب ، يا سر كتاب باز كردن بود ه كه اين كار بيشتر با قرآن مجيد و ديوان حافظ و مثنوي مولوي مرسوم بوده است . مصحف يا فال به قرآن ، نوعي بارز استخاره است .فال زدن ، هنوز هم در فرهنگ عامه جهاني زنده است و انواع و اقسام دارد كه مشهور ترين انواع آن
كف بيني – فال قهوه – فال تحود و فال ورق است .نظامي : زبهبود زن فال ، كان سودتوست كه به بود تو اصل بهبود ترست .در ديوان حافظ چند بار كلمة فال به كار رفته .از غم هجر مكن ناله و فرياد كه دوش زده هم فالي و فرياد رسي آيد .رخ تو در دلم آمد مراد خواهم يافت چرا كه حال نيكو در قفاي فال نكوست .
